Według ogłoszonego 31 marca sprawozdania dotyczącego programów spójności za okres finansowania 2007-2013, na inwestycje w tworzenie miejsc pracy i wzrost gospodarczy w ciągu ostatnich trzech lat ... przeznaczono z funduszy UE 93 mld euro. Sprawozdanie przedstawili komisarze Johannes Hahn (polityka regionalna) i László Andor (zatrudnienie, sprawy społeczne i równość szans). Po raz pierwszy oceniono w nim tempo realizacji uzgodnionych celów w poszczególnych krajach w porównaniu ze średnią UE. Ponadto sprawozdanie porusza kwestię zgodności z nadrzędnymi celami UE, obejmującymi promowanie wzrostu gospodarczego i tworzenie nowych miejsc pracy, a także zachęca do otwartej debaty na temat osiągnięć oraz wyzwań stojących przed programami polityki spójności. 

Komisarz ds. polityki regionalnej Johannes Hahn powiedział: „To sprawozdanie jest nowym elementem polityki spójności. Nadaje praktyczny wymiar naszym pragnieniom, by ustanowić sprawny mechanizm realizacji inwestycji wykorzystujących fundusze strukturalne w tym okresie programowania. Światowy kryzys gospodarczy wywarł oczywiście negatywny wpływ na wdrażanie projektów. Ogólna sytuacja jest jednak dobra. Sprawozdanie pokazuje, że polityka spójności jest skuteczna, jeśli chodzi o inwestycje w regionach. Uzgodnione strategie są realizowane w dobrym tempie, a szczególnym optymizmem napawa postęp w kluczowych sektorach, takich jak badania i rozwój oraz innowacje. Państwa członkowskie muszą teraz podjąć działania mające na celu poprawę wdrażania projektów."

László Andor, komisarz ds. zatrudnienia, spraw społecznych i włączenia społecznego, powiedział: „Szkolenia i podnoszenie kwalifikacji, oferowane w coraz większym zakresie w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego osobom poszukującym pracy, zaczynają przynosić efekty. Dla osób najbardziej dotkniętych recesją można jednak zrobić więcej. Państwa członkowskie muszą zwiększyć inwestycje, szczególnie w obszarze włączenia społecznego i rozwoju możliwości instytucjonalnych, tak aby sprawniej realizować pogramy." Dodał również: „Najczęściej wykorzystywane środki w walce z kryzysem związane są z aktywną polityką rynku pracy, mającą na celu zwiększenie zatrudnienia; tendencja ta uwidoczniła znaczenie i wartość Europejskiego Funduszu Społecznego."

Z programów polityki spójności korzystają miliony Europejczyków i setki tysięcy przedsiębiorstw. Sprawozdanie Komisji, opracowane na podstawie krajowych sprawozdań z 27 państw członkowskich, zawiera ważne i aktualne przesłanie dotyczące potencjału funduszy strukturalnych pozwalającego na szybsze wyjście z kryzysu gospodarczego. Jest to również instrument monitorujący, pozwalający określić obszary inwestycji, w których należy podjąć działania w celu przyspieszenia selekcji i realizacji projektów współfinansowanych w ramach okresu programowania 2007-2013.

Większość zasobów polityki spójności (około 230 miliardów euro) przeznaczono na inwestycje w kluczowych obszarach związanych z wzrostem gospodarczym i zatrudnieniem. Sprawozdanie wskazuje na dobry rozwój sytuacji w ważnych obszarach, takich jak badania i rozwój, innowacje, uczenie się przez całe życie i aktywne polityki rynku pracy, sugerując jednocześnie, że należy zwiększyć wysiłki mające na celu przyspieszenie wdrażania projektów w sektorze kolejowym, w kluczowych projektach dotyczących energii i ochrony środowiska, w dziedzinie gospodarki cyfrowej oraz w zakresie wsparcia dla włączenia społecznego. Komisja wzywa państwa członkowskie, w których zaistnieje taka konieczność, do zajęcia się tymi obszarami w pierwszej kolejności i przyjęcia planów działania w celu nadrobienia opóźnień.

Ze sprawozdania wynika, iż mimo znacznego pogorszenia się sytuacji społeczno-ekonomicznej między rokiem 2007 a 2009, zaangażowanie w realizację ustanowionych na początku celów związanych z poszczególnymi programami jest nadal silne. Średnio ponad 27% funduszy na okres 2007-2013 zostało już przydzielonych do konkretnych projektów w całej UE - łącznie są to inwestycje na sumę ponad 93 miliardów euro (wskaźniki selekcji projektów w poszczególnych państwach członkowskich - zobacz MEMO/10/115)

Sprawozdanie zawiera również orientacyjny wykaz 40 przykładowych projektów (zobacz MEMO/10/115) wskazujących na szeroki zakres priorytetów w obszarze inwestycji. Dzięki temu jasno widać związek między wdrażaniem programów a realizacją celów zgrupowanych pod hasłem Europa 2020, takich jak zwiększenie innowacyjności i stworzenie bardziej inteligentnej, ekologicznej i solidarnej gospodarki.

Wiadomo jednak, że światowy kryzys gospodarczy wywarł negatywny wpływ na wdrażanie projektów. W wielu krajowych sprawozdaniach recesja jest wymieniana jako główny czynnik utrudniający realizację. W rezultacie wprowadzono szereg zmian, dzięki którym programy mają lepiej odpowiadać na wyzwania, jakie niesie ze sobą spowolnienie gospodarcze (IP/09/1175). Wiele państw członkowskich postanowiło skorzystać w swoich programach z zasady elastyczności, zmieniając, gdy było to konieczne, kolejność priorytetów oraz odpowiadając na nowe potrzeby przedsiębiorstw, a także osób bezrobotnych długoterminowo i tych, które niedawno utraciły pracę. W rezultacie przepływ zasobów polityki spójności pozostaje na względnie stałym poziomie, gdyż państwa członkowskie, nawet w czasie kryzysu gospodarczego, korzystają ze stabilności zasobów unijnych, by kontynuować i planować kluczowe inwestycje.

***

W ramach swoich trzech funduszy - Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) i Funduszu Spójności - w latach 2007-2013 UE zainwestuje 347 miliardów euro w 27 państwach członkowskich. Kwota ta stanowi 35% całego budżetu UE na ten sam okres (975 miliardów euro).

Więcej informacji na temat sprawozdań strategicznych oraz linki do 27 krajowych sprawozdań strategicznych: http://ec.europa.eu/regional_policy/policy/reporting/index_en.htm

Więcej informacji na temat europejskiej polityki spójności:

http://ec.europa.eu/regional_policy/index_pl.htm (Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego i Fundusz Spójności)

http://ec.europa.eu/esf (Europejski Fundusz Społeczny)

Materiały audiowizualne o projektach i osobach wspieranych przez Europejski Fundusz Społeczny

http://ec.europa.eu/employment_social/esf/video/videos_pl.htm

KE