Komisja Europejska przedłożyła projekt przepisów, które ułatwią obywatelom korzystanie z prawa do sprawiedliwego procesu w całej UE, w przypadku gdy nie znają oni języka ... , w którym prowadzone jest postępowanie. Kraje UE będą zobowiązane do zapewnienia podejrzanym pełnej obsługi w zakresie tłumaczenia ustnego i pisemnego. Jest to pierwszy krok z całej serii działań zmierzających do ustanowienia wspólnych europejskich standardów w postępowaniu karnym.

Nowy traktat lizboński umożliwia UE przyjmowanie środków zwiększających prawa obywateli UE zgodnie z Kartą praw podstawowych Unii. „Zrobiliśmy dziś pierwszy, ważny krok w kierunku Europy, w której wymiar sprawiedliwości nie będzie podlegał granicom wewnętrznym. Żaden obywatel UE, który mieszka w państwie członkowskim innym niż jego kraj pochodzenia, nie powinien odczuwać, że jego prawa i przysługująca mu ochrona są z tego powodu ograniczone" - powiedziała wiceprzewodnicząca Viviane Reding, komisarz UE ds. sprawiedliwości, praw podstawowych i obywatelstwa. „Jak możemy budować wzajemne zaufanie organów, które powinny ze sobą współpracować w imię naszego bezpieczeństwa, nie mając wyraźnych gwarancji, że wszystkie kraje UE będą przestrzegały praw podstawowych naszych obywateli? Sprawiedliwość i bezpieczeństwo idą ze sobą w parze. Dlatego też spodziewam się, że Parlament Europejski i Rada bezzwłocznie przystąpią do prac nad tym wnioskiem, tak aby nic nie utrudniało obywatelom korzystania z prawa do sprawiedliwego procesu, zagwarantowanego w Karcie praw podstawowych UE. "

Coraz więcej Europejczyków podróżuje do innych krajów, a także uczy się i pracuje poza granicami kraju pochodzenia. W związku z tym coraz częściej są oni uczestnikami postępowań sądowych prowadzonych w innych państwach członkowskich. Może też dochodzić do sytuacji, w których osoba, której postawiono zarzuty w postępowaniu karnym, nie zna języka używanego przez organy sądowe. Obywatele nie mogą zaś w pełni korzystać z prawa do obrony, jeżeli nie znają języka, w którym odbywa się rozprawa, nie mogą uzyskać tłumaczenia wszystkich dowodów czy też porozumieć się z prawnikiem.

Dzisiejszy wniosek pozwoli zwiększyć prawo obywateli do tłumaczenia ustnego i pisemnego dzięki trzem elementom. Tłumaczenie ustne będzie musiało zostać zapewnione w kontaktach z prawnikami, jak również w trakcie dochodzenia - na przykład podczas przesłuchania przez policję - a także w trakcie procesu. Aby zapewnić sprawiedliwy charakter postępowania, wniosek obejmuje dostęp do tłumaczeń pisemnych najważniejszych dokumentów, takich jak orzeczenie o zastosowaniu środka zapobiegawczego polegającego na pozbawieniu wolności, zarzuty lub akt oskarżenia, bądź też najważniejsze dowody; obywatele nie mogą opierać się jedynie na tłumaczeniu ustnym polegającym na streszczeniu przedstawionych dowodów. Obywatele muszą mieć prawo do porady prawnej, zanim zrzekną się prawa do tłumaczenia ustnego i pisemnego - nie powinno się ich nakłaniać do zrzeczenia się praw, dopóki nie porozmawiają z prawnikiem.

Koszty tłumaczenia pisemnego i ustnego będzie ponosić państwo członkowskie, nie zaś podejrzany, bez względu na ostateczny wyrok. Bez minimalnych wspólnych standardów gwarantujących sprawiedliwe postępowanie organy sądowe będą niechętnie przekazywały podejrzanych do innego kraju, w którym miałby odbyć się proces. W efekcie środki stosowane przez UE w celu zwalczania przestępczości, takie jak europejski nakaz aresztowania, niekiedy mogą nie być w pełni stosowane. W 2007 r. wydano 11 000 europejskich nakazów aresztowania, przy czym w 2005 r. liczba ta wynosiła jedynie 6 900. Zdaniem komisji wszelkie tego rodzaju nakazy powinny w przyszłości podlegać unijnym standardom w zakresie sprawiedliwego procesu, obejmujących prawo do tłumaczenia ustnego i pisemnego.

Zaproponowana przez komisję dyrektywa dotycząca prawa do tłumaczenia ustnego i pisemnego w postępowaniu karnym będzie pierwszą dyrektywą służącą usprawnieniu wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych od czasu wejścia w życie traktatu lizbońskiego. W lipcu 2009 r. komisja przedłożyła projekt decyzji ramowej dotyczącej prawa do tłumaczenia ustnego i pisemnego. Wszelkie wnioski dotyczące decyzji ramowych stały się nieważne wraz z wejściem w życie traktatu lizbońskiego w dniu 1 grudnia 2009 r. W dniu 30 listopada 2009 r. rządy państw UE zwróciły się do komisji o stopniowe przedkładanie wniosków w celu ustanowienia ogólnounijnych standardów w zakresie szeregu praw procesowych. Komisja przekształciła zatem projekt decyzji ramowej w projekt dyrektywy. Pozostałe dziedziny, które staną się przedmiotem prac w ciągu najbliższych kilku lat, obejmują informacje o przysługujących prawach i postawionych zarzutach (latem 2010), poradę prawną, przed procesem i w trakcie jego trwania, oraz pomoc prawną, prawo osoby zatrzymanej do kontaktu z rodziną, pracodawcą i władzami konsularnymi, a także ochronę podejrzanych wymagających szczególnego traktowania

Źródło: http://www.euractiv.pl/