Anna Królikowska - Redaktor KFE: Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych, z tego co wiem, jest dość "młodą" jednostką. Kiedy dokładnie powstała państwa instytucja ?
Anna Wilińska: Tak, rzeczywiście Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych (CKPŚ) powstało w 2006 roku. Zostało powołane w ramach Lasów Państwowych jako jednostka, która ma zajmować się obsługą funduszy unijnych. Naszym zadaniem jest pozyskiwanie funduszy unijnych dla Lasów Państwowych - jest to jeden z  pionów naszej działalności. Pełnimy również rolę Instytucji Wdrażającej, czyli tej, która udziela dofinansowania na projekty z zakresu ochrony przyrody (red. V Oś priorytetowa POIiŚ).

RED KFE.: Ciekawe rozwiązanie organizacyjne. Jak to działa?
A.W.: To jest chyba rzeczywiście nietypowe rozwiązanie, gdyż z jednej strony jesteśmy instytucją, która udziela dofinansowania, a z drugiej strony w imieniu lasów państwowych składamy wnioski w ramach innych osi priorytetowych. Jest bardzo ważne podkreślenie tego, że to są inne osie priorytetowe. Oznacza to że te projekty, które my przygotowujemy w imieniu lasów państwowych są składane do Instytucji Wdrażającej (red. w ramach  II i III Osi priorytetowej POIiŚ) - Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska. Sami natomiast udzielamy dofinansowania tylko i wyłącznie w ramach V osi priorytetowej.

RED KFE: Kto może być beneficjentem CKPŚ?
A.W.:Parki Narodowe, organizacje pozarządowe, również jednostki lasów państwowych. Jeśli zdarza się taka sytuacja, że aplikuje jednostka Lasów Państwowych, wtedy pracownicy CKPŚ są wyłączeni z procesu oceny wniosków. Po prostu ze względu na to, aby uniknąć jakiegokolwiek konfliktu interesów.

RED KFE: Czym CKPŚ może się już pochwalić?

A.W.: Jest jeszcze zbyt wcześnie, aby o tym mówić. Pierwsze konkursy Centrum ogłosiło w 2008 roku. W tej chwili są wytypowane projekty do dofinansowania, kończony jest proces oceny tych projektów i w najbliższych dwóch, trzech miesiącach będą podpisane pierwsze umowy o dofinansowanie. Natomiast jako sukces niewątpliwie należy uznać to, że jako młoda stażem instytucja - proces dystrybucji środków unijnych przeprowadzamy w sposób sprawny. W 2008 roku w ramach konkursów, w których były rozpisane będzie, łącznie z projektami tzw. Indywidualnymi, rozdystrybuowane ponad 30% środków, przeznaczonych na perspektywę 2007-2013. Mówiąc rozdystrybułowane mam na myśli, tak naprawdę zakontraktowane. Oczywiście wydatki - w tych projektach będą narastały w ramach realizacji tych projektów. Nie mniej jednak planujemy około 30% poziom kontraktacji na ten rok bieżący tzn. podsumowujący konkursy z roku 2008 oraz tzw. projekty indywidualne.

RED KFE:  Co z projektami dotyczącymi sieci Natura 2000?

A.W.: W tej chwili jest podpisanych przez Centrum 5 pre-umów na projekty indywidualne na ochronę obszarów Natura 2000. Jeden z nich jest to duży projekt całościowy. Budżet tego projektu wynosi 25 mln euro. Będzie polegał na stworzeniu około 300 planów działań ochronnych dla obszarów Natura 2000. Bardzo często te obszary Natura 2000 nie mają tzw. planów działań ochronnych, ani planów ochrony. Żeby mieć plan ochrony trzeba mieć najpierw plan zadań. Na wielu obszarach są z tego powodu utrudnienia lub trudności przy podejmowaniu jakichkolwiek działań inwestycyjnych. Okazuje się, po prostu, że nie ma planu ochrony dla Natury 2000. Można powiedzieć, że jest to duży problem też z punktu  widzenia rozwojowego danego regionu, na którym jest obszar Natura 2000.

Chciałam tu skorzystać z okazji i powiedzieć, że bardzo ważne jest, aby na etapie tworzenia tych planów Natura 2000 wszystkie zainteresowane strony brały udział. Plany nie są tworzone przez jakąś bliżej niesprecyzowana jednostką, tylko im bardziej na szerszym forum taki plan jest wykonywany tym bardziej może uwzględnić oczekiwania i uwarunkowania lokalne. To nie jest ochrona konserwatorska, tak że zamykamy dany obszar i zakazujemy inwestycji. Chodzi o to, żeby możliwie mało zaszkodzić środowisku. Jest to bardzo ważna informacja bo niejednokrotnie Natura 2000 jest utożsamiana z tym, że na tym obszarze już nic nigdy nie będzie można robić.

Pozostałe projekty na, które są podpisane pre-umowy - to projekty edukacyjne - Jeden dla admnistracji „Urzędnik, a sieć Natura 2000", drugi dla uczniów na poziomie szkół licealnych "Czym jest Natura" , oraz dwa projekty, które są kampaniami medialnymi skierowanymi do ogółu społeczeństwa, ale nie jest to typowa kampania medialna tylko działania wspierajace stworzenie pewnej platformy dialogu dotyczącej kwestii gospodarczych, czyli relacji gospodarki i Natury 2000.

RED KFE: Co zrobiliście do tej pory dla Lasów Państwowych.
A.W.: Lasy Państwowe realizują lub są w trakcie końcowych przygotowań do rozpoczęcia realizacji 3 dużych projektów na kwoty powyżej 25 mln euro. Dwa z nich dotyczą tzw. małej retencji czyli zapewnienie właściwego poziomu retencjonowania wody na terenach leśnych. Działanie polega na stworzeniu zbiorników wodych w celu magazynowania w nich wody poprzez niewielkie obiekty prio-techniczne, takie jak: zastawki, progi wodne, które służą temu, aby spowolnić odpływ, czy ucieczkę wody z lasu. Tego typu obiektów w ramach projektu retencjonowania wody planowane jest wybudowanie ponad 400 maleńkich obiektów. W kraju mamy 400 nadleśnictw a blisko 200 bierze udzial w tym projekcie. Jesteśmy tutaj nastawieni na retencjonowanie wody innymi metodami nieinwazyjnymi dla przyrody. Na projekt retencji nizinnej przeznaczone jest 76 mln zł. Drugi projekt dotyczy retencjonowania wody na terenach górskich. W projekcie górskim uczestniczy 50 nadleśnictw ze wszystkich regionalnych Dyrekcji na Południu kraju. Projekt retencji górskiej to kwota ok 120 mln zł. Do tej pory w Polsce nie było podejmowanych działań na taką skalę. Jeśli się buduje niewielkie obiekty zastawki, czy pewne progi zazwyczaj są to działania w niedużej skali. One są oczywiście bardzo ważne i skuteczne. Nie mniej jednak nigdy nie było działań prowadzonych na tak szeroką skalę i dlatego lasy państwowe prowadzą tego typu działania ze względu chociażby na fakt, że posiadają odpowiednią strukturę organizacyjną, bo działania nadal są wielkoskalowe. Ciekawym projektem są projekty dotyczące rekultywacji terenów powojskowych, po poligonowych.

RED KFE: Jak wygląda współpraca CKPŚ z Lasami Państwowym

A.W.: Przygotowujemy dokumenty do projektu i potem prowadzimy zarządzanie projektem, jako tzw. Jednostka realizująca projekt. To jest nasza rola. Fizyczna realizacja projektu wykonywana jest przez poszczególne jednostki lasów państwowych. My koordynujemy cały projekt, zapewniamy jednolitość działań podejmowanych w poszczególnych nadleśnictwach. Opracowaliśmy wytyczne, jak  należy te projekty realizować.

RED KFE: Czy wszechobecny kryzys wpływa w jakiś sposób na działania podejmowane przez CKPŚ?

A.W.: Wydaje mi się, że z punktu widzenia polskiej perspektywy to będzie to raczej spowolnienie gospodarcze. Przynajmniej mam taką nadzieję, że nie dojdziemy do momentu gdzie będzie to rzeczywiście poważna sytuacja kryzysowa. Dla instytucji takiej jak Centrum, które dystrybuuje środki, można powiedzieć, że jest to na tyle dobra sytuacja, że zwiększa się zainteresowanie funduszami zewnętrznymi, głównie ze strony państwowych jednostek budżetowych (Parki Narodowe), organizacji pozarządowych. Z perspektywy Centrum jako pracodawcy w zeszłym roku poszukiwaliśmy pracowników i musieliśmy się dużo "napracować" by znaleźć dobrego fachowca. W tej chwili sytuacja jest odwrotna. Zaczyna wpływać do nas bardzo dużo aplikacji ludzi poszukujących pracy. My jednak ze względu na sytuację musimy ostrożnie wydatkować środki. Oszczędności muszą być wprowadzone, więc nie ma takiej swobody dotyczącej zatrudnienia. Nie możemy zatrudnić tylu osób które byśmy chcieli.

RED KFE: Gdzie Wasi potencjalni wnioskodawcy powinni szukać informacji na ten temat działań podejmowanych przez CKPŚ?
A.W.: Informacje są na naszej stronie internetowej, poza tym rozsyłamy je emailem do wszyskich beneficjentów, którzy zarejestrują się w naszej bazie. Po zarejestrowaniu dany beneficjent jest informowany o nowościach, które się pojawiają na naszej stronie internetowej. To jest bardzo dobre źródło informacji dla beneficjentów, którzy planują brać udział w konkursach. Poza tym prowadzimy punkt informacyjny gzdie można w formie e-mailowej czy telefonicznej uzyskać wszelkie informacje do czego gorąco zapraszam. Widzimy że Beneficjenci, którzy korzystają z tej formy kontaktu mają relatywnie lepiej dopracowane dokumenty aplikacyjne. 

RED KFE: Bardzo dziękuję za rozmowę
A.W.: Dziękuję.

EUROFUNDS.org/ red. Anna Królikowska, 06.2009.