wynika z najnowszej analizy dotyczącej kwestii równouprawnienia płci w edukacji w krajach Europy przedstawionej przez Komisję Europejską.   Analiza powstała na podstawie prac sieci Eurydice, która zajmuje się gromadzeniem i analizą danych dotyczących systemów edukacji. Badaniem objęto 29 państw (wszystkie państwa członkowskie UE z wyjątkiem Bułgarii oraz Islandię i Norwegię).

Według raportu zależności między płcią a wykształceniem zmieniły się znacząco w ciągu ostatnich 50 lat i obecnie różnice przybierają bardziej złożone formy. „W szkołach pracują głównie kobiety, ale systemami edukacji zarządzają mężczyźni. Większość absolwentów szkół wyższych stanowią kobiety, a naukę przedwcześnie kończą najczęściej chłopcy. Na tych faktach powinniśmy zasadzać naszą politykę równouprawnienia płci", powiedziała europejska komisarz ds. edukacji Androulla Vassiliou.

Jak wynika z analizy, wszystkie kraje europejskie, poza kilkoma wyjątkami, realizują lub planują wdrożenie polityki równouprawnienia płci w edukacji. Najważniejszym celem jest zakwestionowanie tradycyjnych ról i stereotypów związanych z płcią. Pozostałe to zwiększenie liczby kobiet w organach decyzyjnych, przeciwdziałanie związanym z płcią schematom w wynikach nauczania oraz zwalczanie przypadków molestowania ze względu na płeć w szkołach. Do rzadkości należą rządowe inicjatywy, których celem jest informowanie rodziców o kwestiach równouprawnienia płci i bardziej aktywne włączanie ich w działania na rzecz równouprawnienia płci w edukacji.

Jak informuje Komisja Europejska, dziewczęta mają zwykle lepsze oceny i częściej zdają egzaminy końcowe w szkołach niż chłopcy, którym częściej zdarza się przedwcześnie zakończyć naukę lub powtarzać klasę. Z międzynarodowych badań wynika, że w około jednej trzeciej europejskich systemów kształcenia chłopcy częściej mają trudności z czytaniem, natomiast dziewczęta osiągają słabsze wyniki w matematyce. Najważniejszym czynnikiem jednak pozostaje status społeczno-ekonomiczny.

Zaledwie kilka krajów traktuje problem słabych wyników w nauce chłopców jako priorytet (Wspólnota Flamandzka Belgii, Irlandia i Zjednoczone Królestwo). Jeszcze mniej państw prowadzi specjalne programy, które mają pomóc chłopcom w doskonaleniu umiejętności czytania, a dziewczętom w osiąganiu lepszych wyników w matematyce i przedmiotach ścisłych (Austria, Wielka Brytania).

Komisja wskazuje, że potrzebne jest poradnictwo zawodowe oraz doradcy zawodowi bardziej wrażliwi na kwestie płci, a więc potrafiący zmienić istniejące stereotypy. Wielu młodych mężczyzn i kobiet w szkołach zawodowych oraz gimnazjach i liceach ogólnokształcących nadal wybiera bowiem karierę zawodową odzwierciedlającą tradycyjne role związane z płcią.

Poradnictwo uwzględniające kwestie płci, obecnie dostępne tylko w połowie europejskich państw, jest skierowane częściej do dziewcząt niż do chłopców i ma za zadanie zachęcić dziewczęta do wyboru zawodów związanych z techniką i naukami ścisłymi. Choć istnieją interesujące indywidualne inicjatywy i projekty, brak jest ogólnych strategii narodowych zwalczających stereotypy związane z płcią w wyborze zawodu oraz inicjatyw zaadresowanych do chłopców.

Kobiety stanowią większość studentów i absolwentów szkolnictwa wyższego w prawie wszystkich krajach i dominują w takich dziedzinach jak edukacja, zdrowie i opieka społeczna, nauki humanistyczne i sztuka. Mężczyźni przeważają w inżynierii, produkcji i budownictwie.

Jak czytamy w raporcie, blisko dwie trzecie państw prowadzi politykę równouprawnienia płci w zakresie szkolnictwa wyższego. Prawie wszystkie te działania i projekty obejmują wyłącznie kobiety. Z drugiej strony odsetek kobiet wśród pracowników dydaktycznych instytucji szkolnictwa wyższego zmniejsza się z każdym kolejnym stopniem kariery akademickiej. Jednak tylko w około jednej trzeciej krajów wdrożono konkretne działania polityczne, aby zmierzyć się z tym problemem i przeciwdziałać pionowej segregacji.

Obie te kwestie są przedmiotem działań politycznych we Wspólnocie Flamandzkiej Belgii, Niemczech, Holandii, Austrii, Szwecji, Wielkiej Brytanii i Norwegii.

• Eurydice: Gender Differences in Educational Outcomes (report)